Duurzaamheid

Om spoorvervoer nóg duurzamer te maken, helpen wij opdrachtgevers als ProRail en NS bij het structureel integreren van duurzaamheid in ontwerpkeuzes, projecten en besluitvorming. Via tools als MKI en simulatiemodellen, maar ook door het bouwen aan een duurzame cultuur binnen én buiten de organisatie, maken wij duurzaamheid meetbaar én werkbaar. Hierdoor kunnen opdrachtgevers weloverwogen beslissingen nemen die daadwerkelijk bijdragen aan een nóg groenere toekomst van het spoorvervoer.

Spoorvervoer is al één van de duurzaamste manieren van reizen. Toch is er in ontwerp, uitvoering en samenwerking nog volop ruimte om de impact te vergroten. Bij Haskoning zetten we ons elke dag in om dat potentieel waar te maken. Niet alleen voor opdrachtgevers als ProRail en NS, maar ook voor de branche als geheel via kennisdeling, innovatieve tools en structurele gedragsverandering.

Ontwerpen met duurzame ambitie

Ontwerpers maken dagelijks keuzes die direct invloed hebben op materiaalgebruik, energieverbruik en circulariteit. Welke materialen zijn nodig? Wat is herbruikbaar? Kunnen bestaande elementen een tweede leven krijgen? Vanuit deze vragen ontwerpen teams op basis van actuele kennis en met bewustzijn én overtuiging. Een ontwerp is pas echt duurzaam als het ook verdedigbaar is - technisch, economisch én maatschappelijk. Dat vraagt om ontwerpers en projectmanagers die kritisch zijn, het gesprek met klanten en partners aangaan en kunnen uitleggen waarom iets wél moet en wanneer het niet anders kan. En die daarin elkaar én onze opdrachtgevers helpen om duurzaamheid niet als randvoorwaarde, maar als uitgangspunt te benaderen.

Tools die keuzes inzichtelijk maken

Om onderbouwde keuzes mogelijk te maken, zetten wij tools in zoals MKI-berekeningen, simulatiemodellen, Digital Twins en BIM. Hiermee wordt de milieubelasting van ontwerpen meetbaar en vergelijkbaar en werken we met CO₂-budgetten en toekomstscenario’s. Daarnaast gebruiken we de Purpose Matrix: een tool die inzicht geeft in de duurzame meerwaarde van een project. De matrix beoordeelt projecten op thema’s zoals biodiversiteit en klimaatimpact en maakt zichtbaar waar verbetering mogelijk is. Zo helpt de tool ontwerpteams én opdrachtgevers bij het maken van onderbouwde keuzes die écht bijdragen aan duurzame doelen.

Duurzaamheid in de praktijk

Deze inzichten vertalen zich steeds vaker naar concrete projecten. Enkele voorbeelden:

• Energiebesparing op stations
  Traditionele verlichting wordt vervangen door energiezuinige LED-verlichting, met minder energieverbruik en lagere onderhoudskosten als resultaat.
• Uitfasering van dieselmaterieel
  In Noord-Nederland ondersteunen we de transitie naar batterij- en waterstoftreinen. We voeren variantenstudies uit, afgestemd op dienstregeling, lijnlengte en laadinfrastructuur.
• Verduurzaming van installaties
  Bestaande systemen zoals op gas gestookte wisselverwarming worden vervangen door elektrische alternatieven, die efficiënter en klimaatvriendelijker zijn.

Effectiever gebruikmaken van spoorwegcapaciteit buiten de spits

Het project TurboPlan 20230 richt zich op het effectiever benutten van spoorwegcapaciteit buiten de spits, waarbij werd onderzocht hoe reizigers- en goederenvervoer gecombineerd kunnen worden in passagierstreinen. Samen met TU Delft en TNO toonde Haskoning aan dat dit hybride concept potentie heeft om bij te dragen aan duurzame mobiliteit en efficiënter gebruik van bestaande infrastructuur.

Cultuurverandering van binnenuit

Duurzaamheid verankeren begint bij bewustzijn onder collega’s. Onze focusgroep Duurzaamheid speelt hierin een centrale rol. Met initiatieven als koffiemomenten, kennissessies, lunchlezingen en fotowedstrijden wordt het gesprek gestimuleerd. Nieuwe collega’s worden direct meegenomen in deze mindset. Daarnaast wordt er gebouwd aan een inspiratiedatabase met duurzame oplossingen: een praktische bron waar medewerkers voorbeelden vinden die zij kunnen toepassen en uitdragen in de verschillende projecten. 

Sectorbreed samenwerken en uitdagen

Wij zoeken actief de samenwerking met de sector op. Via Railforum nemen we actief deel aan de kenniskring Duurzaamheid, waarin er samen met onder meer NS, ProRail en aannemers wordt gewerkt aan thema’s als klimaatadaptatie, circulariteit en biodiversiteit. Door events te organiseren, kennis te publiceren en inspirerende formats zoals de Good Game in te zetten, worden opdrachtgevers geholpen hun eigen duurzaamheidsambities waar te maken én worden ze uitgedaagd om die ambities niet uit het oog te verliezen.