Impactanalyse wateroverlast Provincie Noord-Brabant 

De uitdaging: beperkt inzicht in impact van extreme neerslag op vitale functies 

De extreme neerslag in Limburg, België en Duitsland in juni 2021 liet zien hoe ontwrichtend zo’n bui kan zijn: met grote schade, uitval van systemen en veiligheidsrisico’s voor inwoners.  

Evaluaties maakten duidelijk dat dit overal in Nederland kan gebeuren. Provincie Noord-Brabant had al stresstesten, die tonen waar water blijft staan bij extreme regenbuien, maar miste inzicht in de echte impact: welke vitale functies, zoals ziekenhuizen en de drinkwatervoorziening, lopen risico en waar is actie het meest urgent? Die vraag was complex, omdat het gaat om veel verschillende sectoren en infrastructuren, elk met andere kwetsbaarheden.  

Bovendien zorgen cascade-effecten ervoor dat uitval van bijvoorbeeld wegen of energie ook andere functies raakt. De benodigde data lag verspreid over meerdere organisaties en moest eerst worden samengebracht.

De oplossing: impactanalyse maakt risico’s van wateroverlast in Noord-Brabant inzichtelijk

Haskoning vertaalde stresstesten naar concrete, kwantificeerbare impact op vitale functies. Waterkaarten werden gekoppeld aan infrastructuur en drempelwaarden (bijv. 20 cm water bij gebouwen), waarna GIS-analyses inzicht gaven in risico’s. Dit resulteerde in heldere stoplichtkaarten: groen waar weinig risico is, rood waar uitval dreigt. 

Aanvullend zijn via enquêtes effecten als financiële schade en aantal getroffen personen ingeschat. Er is ook gekeken naar cascade-effecten, zoals uitval van energie of bereikbaarheid. Zo werd zichtbaar hoe sectoren elkaar beïnvloeden. De resultaten zijn gebundeld in een visueel, toegankelijk product dat dient als basis voor de risicodialogen. 

Het resultaat: inzicht in risico’s en gerichte klimaatadaptatie bij wateroverlast 

De klimaatimpactanalyse gaf Noord-Brabant voor het eerst een integraal beeld van de gevolgen van extreme neerslag. Daarmee werd de stap gezet van abstracte scenario’s naar concrete, bestuurbare inzichten. De analyse liet zien dat de potentiële schade hoog kan zijn, wat het belang van actie onderstreept. Ook werden kwetsbaarheden zichtbaar, zoals bij ziekenhuizen, energievoorzieningen en bereikbaarheid.  

Soms zijn fysieke ingrepen nodig, zoals het verhogen van drempels, het verplaatsen van installaties uit kelders of het anders inrichten van de openbare ruimte zodat water wordt afgeleid. In andere gevallen gaat het om organisatorische maatregelen, zoals evacuatieplannen, calamiteitenplannen of afspraken over redundantie en overname van functies.  

De analyse biedt een gezamenlijke basis voor provincie, waterschappen en veiligheidsregio’s om samen risicodialogen te voeren over welke van deze risico’s onacceptabel zijn, en waar ze prioriteiten voor maatregelen stellen. Dit zorgt ervoor dat de provincie zich kan voorbereiden op deze extreme gebeurtenis.