Netuitbreidingen versnellen? Begin vóór de vergunning

In de kabinetsplannen duikt een opvallend idee op: een Crisiswet Netcongestie die planologische procedures moet versnellen. Logisch, want al jaren gaat het zo: acht jaar om alle vergunningen rond te krijgen, twee jaar om te bouwen, dat moet toch sneller kunnen?
Meer over ruimte voor energie
Foto van landschap met windmolens en zonnepanelen
Alienke  Ramaker

Alienke Ramaker

Alienke Ramaker is senior Strategisch procesbegeleider Energietransitie bij Haskoning. Zij werkt dagelijks aan projecten in het energiesysteem, waarbij proces en inhoud samenkomen. Samen een resultaat neerzetten en zo stap voor stap werken aan een duurzame wereld, dat geeft energie.
Marc Jager

MarcJager

Netcongestie kunnen we alleen succesvol aanpakken als mensen, belangen en technologie samenkomen. Laten we over sectoren heen samenwerken, perspectieven verbinden en de energietransitie gezamenlijk versnellen. 

Kijken we naar de praktijk, dan zien we iets anders. De echte vertraging ontstaat meestal vóór de vergunningsfase. Niet de regels of de techniek zijn het probleem, maar de manier waarop netbeheerders, overheden en bedrijven samenwerken.

Een trilateraal vraagstuk dat we bilateraal proberen op te lossen

Het begint vaak met een bedrijf dat wil uitbreiden, een nieuwe woonwijk die wordt ontwikkeld of een maatschappelijke instelling die een zwaardere aansluiting nodig heeft. De netbeheerder berekent welke extra kabels, stations of uitbreidingen nodig zijn en werkt dat technisch uit.

De overheid schuift meestal pas aan wanneer er vergunningen nodig zijn. Op papier logisch. Maar in de praktijk vertraagt het enorm. Want het probleem is trilateraal, terwijl het gesprek meestal bilateraal wordt gevoerd:
Netbeheerders en bedrijven praten over capaciteit.
Netbeheerders en overheden praten over vergunningen.
Bedrijven kloppen aan bij gemeenten omdat ze niet vooruitkomen.

Wat ontbreekt? Dat alle drie partijen tegelijk aan tafel zitten. En dan loopt het mis. Tegen de tijd dat plannen formeel worden ingediend, liggen technische keuzes al grotendeels vast. Raadsleden en omwonenden voelen zich overvallen door de ruimtelijke gevolgen. De weerstand die dan ontstaat, kost tijd. Héél veel tijd.

Twee driehoeken, één uitdaging

In werkelijkheid speelt alles zich af in twee driehoeken die nauw met elkaar verbonden zijn:

1. De capaciteitsdriehoek
Bedrijven – netbeheerders – overheden
Zij bepalen samen wat er aan extra capaciteit nodig is.

2. De ruimtelijke driehoek
Netbeheerders – overheden – omgeving
Zij bepalen samen waar en hoe die infrastructuur wordt ingepast.

Deze driehoeken worden nu vaak na elkaar doorlopen. Terwijl ze in de werkelijkheid over elkaar heen liggen. De betrokken organisaties zijn hetzelfde — alleen de mensen aan tafel verschillen. Juist daarom zijn goede afstemming, vaste contactpersonen en een doorlopende dialoog essentieel.

De overheid schuift meestal pas aan wanneer er vergunningen nodig zijn. Op papier logisch, maar in de praktijk vertraagt het enorm. Want het probleem is trilateraal, terwijl het gesprek meestal bilateraal wordt gevoerd.

Alienke Ramaker Senior Strategisch Procesbegeleider Energietransitie

Het is een governancevraagstuk

Natuurlijk zijn regels en procedures belangrijk. Maar wie denkt dat versnelling vooral uit nieuwe wetgeving moet komen, mist de kern. Netcongestie is niet primair juridisch of technisch. Het is vooral een samenwerkingsvraagstuk. Bedrijven, netbeheerders en overheden staan aan dezelfde kant. Door vanaf het begin trilateraal te werken, kun je versnellen zonder draagvlak te verliezen.

Onze rol: verbinden om te versnellen

Wij werken dagelijks met netbeheerders, overheden en marktpartijen. We spreken hun taal, kennen hun afwegingen en zien waar misverstanden sluimeren. In die vroege fase kunnen wij verbinden — en juist daardoor versnellen. Door het gesprek te organiseren, keuzes te begeleiden en helder te maken wat kan, wat niet kan en waarom.  Versnelling begint niet bij de vergunning. Versnelling begint bij samen kiezen.
 
Foto van opslag van energie met iemand ervoor die eraan werkt
Aan de slag met de energietransitie? - Onze adviseurs helpen je graag op weg!

Aan de slag met de energietransitie?

Onze adviseurs helpen je graag op weg!

Language is changing...