Ontwikkelperspectief, uitvoerings- en investeringsagenda voor NOVEX De Peel

Eén gebied, veel opgaven

De Peel is een groot gebied op de grens van Noord-Brabant en Limburg waar verschillende, botsende opgaven voor de transitie landelijk gebied bij elkaar komen. Deze kunnen alleen door samenwerking van verschillende gebiedspartners en overheden aangepakt worden. Mede door de provinciegrens die dwars door het gebied loopt kwam deze regionale samenwerking niet vanzelf tot stand. De aanwijzing van De Peel als NOVEX-gebied veranderde dat.

In De Peel staat de kwaliteit van de natuur onder druk, vooral door de intensieve landbouw. Natuurdoelen op hun beurt vormen een bedreiging voor de landbouw. Daar komt verstedelijkingsdruk vanuit de Brainport bij, terwijl in de Peeldorpen juist de leefbaarheid onder druk staat. Ook het zoeken naar meer ruimte voor defensie is een belangrijke inpassingsopgave.

Haskoning is gevraagd om in samenspraak met gebiedspartners in een korte periode een ontwikkelperspectief voor de langere termijn op te stellen waarin strategische keuzes worden gemaakt en zicht op uitvoering ontstaat. Het ontwikkelperspectief is samen met Flux Landscape Architects opgesteld. Parallel aan de ontwikkeling van het ontwikkelperspectief is Haskoning gevraagd een eerste regionale uitvoerings- en investeringsagenda op te stellen. Onderdeel daarvan was de begeleiding van een Taskforce Financieel arrangement waarin de financiële samenwerking tussen Rijk en regio is verkend. 

Het opstellen van het ontwikkelperspectief en de investeringsagenda is onderdeel van de landelijke aanpak die in vele verschillende NOVEX-gebieden wordt gevolgd.

Lijnen laten samenkomen

Om te komen tot een gedragen en uitvoeringsgericht ontwikkelperspectief hebben we proces en inhoud gecombineerd. 

In drie lijnen is aan de opdracht gewerkt: 
1. In een productlijn, gericht op een integraal ontwikkelperspectief voor een natuurlijke, leefbare en ondernemende Peel;
2. In een proces- en participatielijn, gericht op samenwerking en het creëren van gedeeld eigenaarschap;
3. In een realisatielijn als opstap naar concrete uitvoering.

Met behulp van ontwerpend onderzoek zijn mogelijke toekomstperspectieven voor De Peel onderzocht, gezamenlijk verrijkt en samengebracht tot een hoofdkoers voor het gebied. Verschillende participatiestappen hebben tot een meerkleurig ontwikkelperspectief geleid dat door de Stuurgroep NOVEX De Peel unaniem is vastgesteld.

Parallel aan het ontwikkelperspectief is een eerste regionale uitvoerings- en investeringsagenda uitgewerkt. Daarin is een adaptatiepad uitgewerkt, zijn eerste sleutelthema's en sleutelprojecten benoemd en zijn de contouren van een financiële samenwerking tussen Rijk en regio uitgewerkt. Deze contouren worden nu vertaald in afspraken van Rijk en regio over een meerjarige pakketfinanciering voor De Peel. 

Het resultaat

Het ontwikkelperspectief schetst een stip aan de horizon voor een integrale ontwikkeling van De Peel. Een gebied met gestapelde opgaven en dat voorheen vanwege bestuurlijke grenzen niet als één samenhangend gebied is gezien. Met de eerste regionale uitvoerings- en investeringsagenda bestaat een centraal instrument voor programmering en prioritering van de uitvoering. Deze mijlpalen worden nu benut om als Rijk en regio gezamenlijk invulling te gaan geven aan een meerjarige pakketfinanciering voor De Peel.