BREEAM International kantoordesign voor het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken in Ankara
©EGM architects
Project facts
- Klant
- Ministerie van Buitenlandse Zaken
- Locatie
- Ankara, Turkije
- Datum
- 2021-2026
- Uitdaging
- Het creëren van een duurzaam BREEAM International kantoordesign volgens Nederlandse en Turkse bouwvoorschriften en het delen van duurzaamheidskennis in een lokale context.
- Oplossing
- Een multidisciplinaire aanpak met duurzaamheid als basis, waarbij unieke installatietechnische (MEP) oplossingen zijn toegepast om een BREEAM International ontwerp te realiseren.
We waren vanaf het begin betrokken bij het project. We startten met het schetsontwerp, gevolgd door het voorlopig ontwerp en het definitief ontwerp. In elke ontwerpfase stond duurzaamheid centraal. Daarna ondersteunden we het Ministerie van Buitenlandse Zaken in de aanbesteding en technische ontwerpfase. Ook in de laatste fase, locatie-inspectie en bouw, blijven we betrokken.
De hoge duurzaamheidsambities sloten goed aan bij onze expertise. Het streven naar een BREEAM International ontwerp bracht ook nieuwe uitdagingen met zich mee. Welke Nederlandse en Turkse regelgeving is van toepassing? En hoe introduceer je ontwerpprincipes die lokaal nog niet worden toegepast?
Uitdagingen bij een duurzaam ontwerp volgens BREEAM International
Duurzaamheid en planning waren bepalend voor de aanpak van het project. Door vooraf duidelijke kaders te bepalen, bleef het proces beheersbaar. Dat maakte het mogelijk om het ontwerp binnen de geplande tijd af te ronden, zelfs toen grote aanpassingen nodig waren.
Voor de opdrachtgever was het project meer dan een vernieuwing van het kantoor. Het diende als pilot voor duurzame internationale kantoren. De ambities lagen hoog en dat werd nog duidelijker toen we gezamenlijk kozen om te streven naar BREEAM International Excellence. Tijdens het project werd circulariteit aan de scope toegevoegd. Dat had grote gevolgen voor het ontwerp en de materiaalkeuzes. Door de impact op gebouwprestaties actualiseerden we het volledige ontwerp.
Impact van lokale context
De projectlocatie bracht verschillende uitdagingen met zich mee, zoals het lokale klimaat en de geldende wet- en regelgeving. De grote temperatuurverschillen in Ankara vragen om andere oplossingen dan wanneer het gebouw in Nederland zou staan. Onze MEP‑specialisten ontwikkelden hiervoor technische maatwerkoplossingen die aansluiten op deze omstandigheden.Verder moesten we voldoen aan zowel de Turkse als Nederlandse regelgeving. Daarnaast wilden we de lokale context verduurzamen door specifieke kennis en werkwijzen te introduceren bij de lokale gemeenschap. Daarom kozen we voor aannemers die bereid waren om te werken aan een duurzaam project, ook als ze daar nog weinig ervaring mee hadden.
In Ankara realiseren we een nieuwe kanselarij waar we onze 4 speerpunten (doelmatig, duurzaam, veilig en toekomstbestendig) optimaal hebben kunnen balanceren. Niet alleen zijn we klimaat neutraal in de exploitatie, maar ook verhuizen we van een huur-kanselarij naar een eigendomslocatie die een veilige en fijne werkomgeving waarin we de komende decennia ons werk voor Nederland optimaal kunnen uitvoeren.
Ambities waarmaken met een BREEAM International ontwerp
Samen met het Ministerie bepaalden we wat duurzaamheid in dit project moest omvatten. De scope bestond uit:
- Watergebruik
- Adaptieve herbruikbaarheid voor de toekomst
- Sociaal verantwoordelijke materiaalinkoop
- Duurzame gebouwprestaties
Daarvoor brachten we een projectteam samen met experts in MEP-ontwerp, lichtontwerp, BREEAM, bouwfysica, brandveiligheid, constructief ontwerp en projectmanagement. We werkten samen met EGM architecten, landschaps- en interieurarchitecten, lokale aannemers en beveiligings- en MEP-experts vanuit de opdrachtgever.
Het ontwerp moest zo adaptief mogelijk zijn. Daarom ontwikkelden we een gevel die geschikt is voor verschillende soorten natuursteenelementen. Dat maakt toekomstig hergebruik eenvoudiger en sluit aan bij circulair materiaalgebruik. Bij de inkoop van materialen probeerden we een materialenpaspoort te introduceren, een nieuw concept in Turkije, dat hielp om zo min mogelijk beton te gebruiken. Voor de gevel kozen we bewust voor lokaal gewonnen natuursteen.
Om aan de lokale voorschriften te voldoen, voerden we een haalbaarheidsstudie uit. Samen met onderaannemers zorgden we ervoor dat het ontwerp aansloot op Turkse regels en de lokale context. We namen zoveel mogelijk punten op in onze scope, maar in de technische ontwerpfase zijn kleine aanpassingen nodig om volledig te voldoen aan de lokale veiligheidseisen. Dankzij een sterke samenwerking met de lokale aannemer zijn die goed doorgevoerd.
State-of-the-art MEP‑oplossingen met passieve systemen
In het ontwerp pasten we meerdere duurzame installaties toe. Daardoor moesten we het ontwerp tijdens het proces verschillende keren aanpassen. We introduceerden een regenwateropslagsysteem van 600 liter voor irrigatie in warme periodes. Het gebouw is goed geïsoleerd en maakt gebruik van energiezuinige systemen die reageren op de actuele vraag.
Voor de verwarming en koeling kozen we een bodemwarmtepomp, een unieke keuze in Ankara vanwege de rotsachtige ondergrond. We kozen daarnaast voor een zonnepanelen dak dat is ontworpen om zoveel mogelijk zonuren te benutten. De locatie is hier ideaal voor: hooggelegen, bergachtig en dicht bij de evenaar. Extra opgewekte elektriciteit kan worden opgeslagen in lokale batterijen en mogelijk in de toekomst worden teruggeleverd aan het net. Zo slaan we groene energie op die kan dienen als alternatief noodstroomsysteem voor een dieselmotor.
De natuur naar binnen halen voor een unieke gebruikerservaring
Ook voor de gebruikerservaring waren de ambities hoog. Met landschappelijke architectuur creëerden we een natuurlijke verbinding met buiten. Het gebouw laat veel daglicht binnen via grote ramen en een binnenhof. We brachten niet alleen planten naar binnen, maar voegden ook ‘natuurframes’ toe die verschillende landschappen zichtbaar maken. Zo verbinden we elke plek in het gebouw met de buitenwereld.
Rond het gebouw koos de landschapsarchitect beplanting die past bij elk seizoen en een visuele buffer vormt tussen de locatie en de vier omliggende wegen.
Binnen is het gebouw opgedeeld in zones met verschillende beveiligingsniveaus, van publieke ruimten tot privé-werkgebieden en hoogbeveiligde zones. Omdat deze dicht bij elkaar liggen, is goede akoestiek essentieel om vertrouwelijke gesprekken af te schermen.
Op weg naar een duurzame toekomst met een BREEAM International gebouwontwerp
In de laatste fase richten we ons op locatie-inspectie en bouw. We verwachten dit in 2026 af te ronden.
Wil je weten hoe we jou kunnen helpen bij het ontwerpen van een duurzaam gebouw? Lees meer over toekomstbendige gebouwen of neem contact op met onze experts.
